Rijnvos

summary
photos
publications

 
 
 

biografie

“Stijl beschikt over een saillante onmiddellijkheid. Of we nu naar muziek luisteren, een schilderij bewonderen, een roman lezen of een film kijken, binnen luttele momenten weet Stijl zich trefzeker als protagonist te manifesteren. Weliswaar laat Stijl zich niet gemakkelijk in woorden vangen, maar dat maakt het reflecteren erop juist zo fascinerend. Daarentegen vormt Stijl bij het scheppingsproces nooit mijn vertrekpunt. Tijdens de expeditie naar nieuwe, onbekende klanken wordt menig gebied doorkruist, zoals daar zijn: Concept, Ontwerp, Structuur, Proces, Vorm, Ontwikkeling, Karakter, Stemming, Betekenis. En feitelijk is Stijl het onvermoede eindstation.”

Aldus duidt de Nederlandse componist Richard Rijnvos de vele verschijningsvormen van zijn muziek. Niet zelden brengt zijn nieuwste compositie de luisteraar in verwarring door het schijnbare contrast met voorgaande werken. En toch: de beeldende stasis van Block Beuys, de stalen wolkenkrabber-akkoorden in Times Square Dance, de geduldige verstilling in acqua alta, de jazzbandreminiscenties in NYConcerto, de contemplatieve theatraliteit van mappamondo, de vederlichte souplesse van Riflesso sul tasto, de trage harmonische verdamping in Riflesso sull’acqua – ze zijn stuk voor stuk ontsproten aan hetzelfde brein, op expeditie naar terra incognita.

Richard Rijnvos - geboren in 1964 - studeerde compositie bij Jan van Vlijmen en Brian Ferneyhough aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag. Middels een DAAD-stipendium volgde hij een postgraduaats–opleiding aan de Musikhochschule van Freiburg (Duitsland). In de zomer van 1994 nam hij deel aan de International Dance Course for Professional Choreographers and Composers in Bretton Hall (Wakefield, UK). In de periode 1986-92 kwam hij in aanraking met de Amerikaanse componisten Morton Feldman en John Cage, die een cruciale verandering in zijn ontwikkeling teweegbrachten. Onmiskenbaar zijn ook een aantal buitenmuzikale invloeden van onder meer William Burroughs, Samuel Beckett, Joseph Beuys, Italo Calvino en Ernst Jandl.

Sinds 1993 concentreert Richard Rijnvos zich op de verwezenlijking van composities die deel uitmaken van een groter geheel. Zo is er van het werkStanza een diatonische versie, een chromatische en een microtonale. Tussen 1995 en 2000 ontstond de tachtig minuten durende cyclus Block Beuys. Gemodelleerd naar de gelijknamige collectie van objecten van de Duitse beeldend kunstenaar Joseph Beuys in het Hessisches Landesmuseum in Darmstadt, wijdde de componist aan elk van de zeven zalen een muziekwerk. Eind 2008 voltooide Richard Rijnvos Uptown|Downtown, een stedelijk panorama in zes ‘bewegingen’. Het geheel is gedacht als een avondvullende dansproductie, die het stadsleven in New York City tot onderwerp heeft. De orkestwerken Times Square Dance, Washington Square Dance en Union Square Dance maken hiervan onderdeel uit, alsmede Grand Central Dance, Central Dance in the Park en ’cross Broadway voor piano en kamerorkest. (Gecombineerd zijn deze laatste drie ook concertant uit te voeren als pianoconcert onder de titel NYConcerto). La Serenissima is de overkoepelende titel van een reeks composities die ‘de stad Venetië en haar schaduwen’ tot onderwerp heeft. Tussen de hoekdelen van deze cyclus (acqua alta en mappamondo) zullen nog diverse werken volgen. Tenslotte zijn er dan nog de Riflessi: een serie die uitsluitend bestaat uit ‘companion pieces’. Elke Riflesso adopteert de exceptionele bezetting van een bestaand werk uit het verleden. Aldus worden klassiekers van een pendant voorzien. In mei 2010 beleefde zijn liederencyclus Die Kammersängerin zijn première in een volledig geënsceneerde voorstelling.

Gerenommeerde gezelschappen en instellingen als het Koninklijk Concertgebouworkest, Ensemble Intercontemporain (Parijs), Holland Festival, ZaterdagMatinee, Nieuw Ensemble, Elision Ensemble (Australië), NOS Radio en Nederlands Blazers Ensemble verleenden Richard Rijnvos opdrachten. Zijn werk geniet veel aandacht op internationale festivals en podia in o.a. Londen, Berlijn, Parijs, Montréal, Melbourne, Chicago en Tashkent, met uitvoeringen door BBC Symphony Orchestra, London Sinfonietta, Ensemble Modern, Ensemble KORE, Ensemble Resonanz, Omnibus Ensemble en vele anderen.

Richard Rijnvos ontving diverse onderscheidingen, waaronder in 1989 de Perspektiefprijs, in 1991 een eervolle vermelding tijdens de Prix Italia voor zijn hoorspelproductie Radio I (op tekst van Samuel Beckett) en in het jaar 2000 de Matthijs Vermeulenprijs van de stad Amsterdam voor Times Square Dance. De CD van Block Beuys werd in het jaar 2005 genomineerd voor een Edison Klassiek. In 2008 werd NYConcerto bekroond met de Buma Toonzetters Prijs. Volgens de vakjury schreef Richard Rijnvos met zijn pianoconcert “de beste Nederlandse compositie van 2007”.

Richard Rijnvos is artistiek adviseur van het Ives Ensemble. Ook treedt hij regelmatig op als dirigent. Sinds oktober 2009 is hij Hoofd Compositie aan de Muziekfaculteit van Durham University (Groot-Brittannië).

Last updated: 07-02-2011